• Κατ’ οίκον Φροντίδα

• Κοινωνική Στήριξη Ρευματοπαθών

• «Το Κοινωνικό Έργο του Αντιρευματικού Συνδέσμου Κύπρου»

Κατ’ οίκον Φροντίδα

 Η εποχή που οι ανάπηροι και ηλικιωμένοι άνθρωποι θανατώνονταν ή εγκαταλείπονταν γιατί θεωρούνταν ανίκανοι να προσφέρουν στην κοινωνία, έχει περάσει, παρόλο που και σήμερα, κάποιοι απ’ αυτούς κακοποιούνται σωματικά ή ψυχολογικά και άλλοι ζουν στη φτώχεια και την εξαθλίωση.

Αρχικά η πολιτική του κράτους για την προστασία των αναπήρων, ήταν η δημιουργία και λειτουργία κλειστών ιδρυμάτων διαμονής και ψυχαγωγίας ούτως ώστε να τους παρέχεται μια στέγη όταν απομείνουν μόνοι στη ζωή. Αργότερα όμως επικράτησε η φιλοσοφία που ήθελε την απαλλαγή από τέτοιες νοοτροπίες αποκλεισμού μειονεκτικών ομάδων από την κοινωνία. Η προσπάθεια που έγινε ήταν να κρατηθούν τα ανάπηρα ή μερικώς κινητικά ανίκανα άτομα, στο σπίτι τους, στο χώρο τους και στο περιβάλλον όπου κατοικούσαν για όλη τους τη ζωή. Σκοπός ήταν να μην θεωρούνταν από την κοινωνία ως αντικείμενα φιλανθρωπίας. Έτσι, η πρώτη κίνηση για αποϊδρυματοποίηση αυτών των ανθρώπων, έγινε με τη δημιουργία των προγραμμάτων κατ’ οίκον φροντίδας.

Το πρόγραμμα της κατ’ οίκον φροντίδας λειτουργεί από το 1988 και δημιουργήθηκε μέσα στα πλαίσια της πολιτικής του τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων με σκοπό την αποφυγή ιδρυματοποίησης και προσφέρεται σε όσους είναι δικαιούχοι Δημοσίου Βοηθήματος. Παρέχεται ανάλογα με τις ανάγκες των δικαιούχων με σκοπό να συμπληρώνει τις προσπάθειες τους για αυτομέριμνα όπως επίσης και για να βοηθά και να στηρίζει τους συγγενείς των ατόμων αυτών. Γίνεται αξιολόγηση των αναγκών τους χωρίς όμως να παρέχεται πλήρη βοήθεια έτσι ώστε να μην οδηγούνται τα άτομα στην πλήρη απάθεια.

Σκοπός είναι να βοηθηθούν τα άτομα αυτά να παραμείνουν ενεργοποιημένα, όσο είναι αυτό δυνατό, στο δικό τους προσωπικό περιβάλλον. Είναι κατάλληλες υποστηρικτικές υπηρεσίες οι οποίες δίνουν έμφαση στην ύπαρξη καλύτερης ποιότητας  ζωής για αυτά τα άτομα ώστε να παραμείνουν παραγωγικά μέλη της κοινωνίας, να ζουν ικανοποιημένα και να αποκτήσει έστω λίγο νόημα η ζωή τους.

Το κυριότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρίες είναι η ανικανότητα ικανοποίησης κάποιων βασικών αναγκών τους. Στόχοι των υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας είναι η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, η συμπαράσταση και στήριξη σε όσους έχουν προβλήματα μοναξιάς και απομόνωσης, η καλύτερη  ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και η παραμονή στο δικό τους περιβάλλον.

Ο Αντιρευματικός Σύνδεσμος Κύπρου  υποστηρίζει το πρόγραμμα αυτό για το λόγο ότι ασχολείται με άτομα Ρευματοπαθή που τα περισσότερα από αυτά αντιμετωπίζουν σε κάποια φάση της ζωής τους την ύπαρξη κινητικών δυσκολιών που πολλές φορές οδηγούν στην αναπηρία. Πολλά ρευματοπαθή μέλη μας κάνουν χρήση αυτού του προγράμματος και τα περισσότερα από αυτά είναι πλήρως ευχαριστημένα εκτός από κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις που έχουν να κάνουν με την κακή παροχή της υπηρεσίας από τα αρμόδια άτομα. Η κατ’ οίκον φροντίδα πρέπει να πραγματοποιείται από τα κατάλληλα άτομα και να εξυπηρετεί τις ανάγκες των πασχόντων για να θεωρείται μια αποτελεσματική μέθοδος διατήρησης της αξιοπρέπειας του ατόμου όταν αντιμετωπίζει δυσκολίες που τον εμποδίζουν από το να μπορεί να κάνει τα πάντα μόνος του.

Καταλήγοντας, θα ήταν πρέπον να αναφέρουμε ότι τα άτομα που εκτελούν  αυτό το κοινωνικό έργο θα πρέπει να βλέπουν την δουλειά τους όχι μόνο σαν μέσο απόκτησης χρημάτων αλλά και σαν μέσο παροχής κοινωνικής και ψυχολογικής στήριξης στα άτομα που την έχουν ανάγκη μέσα από μικρές πράξεις της καθημερινότητας. Ο ρόλος και ο σκοπός τους είναι κοινωνικός και η εκτίμηση που θα έχουν στο τέλος της ημέρας από τους πάσχοντες, θα είναι τεράστια όταν η προσφορά γίνεται με αγάπη.

Οι Ρευματοπάθειες είναι ασθένειες που επηρεάζουν, την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Συγκεκριμένα προκαλούν δυσλειτουργία στα διάφορα όργανα του σώματος του ανθρώπου όπως είναι οι αρθρώσεις, μύες, αγγεία, νεφρά, οστά, τένοντες, κ.τ.λ αλλά και εξωτερικές παραμορφώσεις που πολλές φορές οδηγούν στην αναπηρία.

Εκτός όμως από τον αντίκτυπο που έχουν στο σώμα εξωτερικά και στα διάφορα όργανα του, οι ρευματοπάθειες επηρεάζουν και την κοινωνική και ψυχολογική ζωή του ατόμου. Το γεγονός ότι οι Ρευματοπάθειες είναι χρόνιες παθήσεις, επηρεάζουν μελλοντικά τόσο την προσωπική όσο και την κοινωνική ζωή των ασθενών. Οι χρόνιες αυτές παθήσεις έχουν συνέπειες στην κοινωνικοοικονομική και ψυχολογική κατάσταση του ατόμου Ρευματοπαθή και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι είναι ασθένειες που τις πιο πολλές φορές δεν θεραπεύονται ολοκληρωτικά, ειδικά όταν η θεραπεία δεν είναι η κατάλληλη από την αρχή της εμφάνισης της πάθησης, παρά μόνο ανακουφίζονται εν μέρη είτε με φάρμακα είτε με φυσιοθεραπεία. Στις μέρες μας φυσικά η τεχνολογία και η ιατρική έχει προχωρήσει και τα πράγματα είναι σαφώς καλύτερα για τους νέους ρευματοπαθείς. Το γεγονός επίσης ότι οι ασθένειες αυτές είναι χρόνιες, αυξάνει και το οικονομικό βάρος για τους ρευματοπαθείς αφού αναλαμβάνουν την αγορά φαρμάκων που κάποιες φορές ξεπερνούν το φυσιολογικό και αντιμετωπίσιμο όριο αξίας, τις αναλύσεις και εξετάσεις κατά τακτά χρονικά διαστήματα, την αγορά ειδικών μηχανημάτων κατάλληλων για την διεκπεραίωση κάποιων προσωπικών ή κοινωνικών εργασιών, την μεταφορά τους που μπορεί να υπονοεί την μετακίνηση με ταξί επί πληρωμής, την πληρωμή ιδιωτών γιατρών και τέλος την μετάβαση τους στο εξωτερικό για επεμβάσεις ή απλές εξετάσεις. Φυσικά, υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία θεσπίζει το Κράτος και βάση αυτών παρέχονται δωρεάν υπηρεσίες σε Ρευματοπαθή, οικονομικά δυσπραγούντα ή και ανάπηρα άτομα. Οι διαδικασίες όμως είναι πολύπλοκες και ψυχοφθόρες και η πληροφόρηση ανεπαρκείς. Έτσι, Σύνδεσμοι όπως ο δικός μας είναι αναγκαίοι για να παίξουν το ρόλο του μεσολαβητή και διεκπεραιωτή κάποιων απαραίτητων εργασιών.

Το αποτέλεσμα αυτής της συνεχούς επαφής με τα προβλήματα της ασθένειας τους, είναι η ψυχολογική κατάπτωση και η δυσκολία προσαρμογής στις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Οι καθημερινοί πόνοι στο σώμα, η δυσκολία διεκπεραίωσης καθημερινών εργασιών και οι σωματικές παραμορφώσεις δημιουργούν στο άτομο άγχος, ανασφάλεια, απαισιοδοξία και απογοήτευση. Άτομα ρευματοπαθή, τις περισσότερες φορές οδηγούνται στη κατάθλιψη , αισθάνονται ανίκανοι και απαρνιούνται τον ίδιο τους τον εαυτό, τις ικανότητες και δυνατότητες τους, αντιμετωπίζοντας με απάθεια τη ζωή δίνοντας τέλος σε κάθε ενέργεια και προσπάθεια για το καλύτερο. Όλα αυτά τα δικά τους προσωπικά προβλήματα έχουν αντίκτυπο και στα αγαπημένα τους πρόσωπα αφού τις περισσότερες φορές δημιουργείται μια σχέση εξάρτησης μεταξύ τους που για τους ρευματοπαθείς οδηγεί στο αίσθημα ότι γίνονται βάρος, πράγμα που προσπαθούν να αποφεύγουν με κάθε δυνατό τρόπο. Η οικογένεια όμως παίζει σημαντικό ρόλο στην ψυχολογική γαλήνη και η ηρεμία των ρευματοπαθών. Η αγάπη και η συντροφικότητα, είναι αισθήματα που μπορεί να προσφέρει η οικογένεια στο άτομο που τα χρειάζεται για να το αποτρέψει από το να νιώθει απομονωμένο και απόκληρο της κοινωνίας. Ένα χέρι βοηθείας και ένας ώμος για να κλάψει το άτομο που υποφέρει είναι ότι πιο χρήσιμο ειδικά όταν προσφέρεται από αγαπημένα πρόσωπα.

Στη λιγοστή προσωπική μου πείρα στο Σύνδεσμο παρατήρησα τέτοια παραδείγματα οικογενειακής προσφοράς και συμπαράστασης και η διαφορά με άτομα που ζουν μόνα τους ή οικογένειες που έχουν προβλήματα ήταν εμφανής. Η αγάπη που δέχονται τα ρευματοπαθή άτομα επισκιάζει τον ψυχικό και σωματικό πόνο που νιώθουν. Ο ρόλος του Συνδέσμου είναι η προσφορά αγάπης και συμπαράστασης στα ρευματοπαθή άτομα και κυρίως σ' αυτά που δεν απολαμβάνουν τις χαρές της οικογενειακής συμβίωσης και ζουν μόνα τους έχοντας να αντιμετωπίσουν εκτός από τις οικονομικές δυσκολίες και την κοινωνική απομόνωση. Τα άτομα αυτά χρειάζονται τη στήριξη του Συνδέσμου είτε έμπρακτα με την οικονομική ή υλική ενίσχυση, είτε μέσα από τα προγράμματα κοινωνικής και ψυχολογικής στήριξης από Κοινωνικό Λειτουργό και Ψυχολόγο. Η προσπάθεια του Συνδέσμου είναι να ενδυναμώσει τους ρευματοπαθείς φίλους του για να συνειδητοποιήσουν ότι είναι πολλά αυτά που μπορούν να κάνουν αν αποκτήσουν την ψυχική δύναμη και θέληση που απαιτείται. Πολλά πράγματα είναι εφικτά αν βοηθήσουμε τους ανθρώπους να βρουν μέσα τους τη δύναμη να αντεπεξέλθουν και να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που τους προκαλεί η ασθένεια τους.

«Το Κοινωνικό Έργο του Αντιρευματικού Συνδέσμου Κύπρου»

Αγαπητοί Κύριοι / Κυρίες,

Θα ήθελα και εγώ με τη σειρά μου να σας καλωσορίσω και να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας στην αποψινή μας διάλεξη.

Έχουμε ήδη ακούσει από τους προηγούμενους ομιλητές μας τους σκοπούς, τους στόχους και τις υπηρεσίες του Αντιρευματικού Συνδέσμου Κύπρου όπως και για το τι είναι ακριβώς οι Ρευματοπάθειες. Θα συνεχίσουμε κάνοντας εκτενέστερη αναφορά στο Κοινωνικό Έργο του Συνδέσμου και στη σπουδαιότητα ύπαρξης Προγραμμάτων Στήριξης, Συμπαράστασης και Καθοδήγησης των Ατόμων που υποφέρουν από κάποια μορφή Ρευματικής Παθήσεως, δίνοντας τους έτσι τα εφόδια για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις όποιες δυσκολίες και προβλήματα τους προκαλούνται από αυτές.

Οι Ρευματικές Παθήσεις επηρεάζουν την ομαλή λειτουργία του Ανοσοποιητικού Συστήματος αρνητικά, με αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές να προκαλείται δυσλειτουργία στα διάφορα όργανα του οργανισμού, όπως αρθρώσεις, μύες, αγγεία, νεφρά, οστά, τένοντες κλπ.

Παράλληλα όμως, οι παθήσεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό και τον ψυχικό κόσμο του ατόμου.

Οι Ρευματοπάθειες εξαιτίας του ότι είναι χρόνιες Παθήσεις επηρεάζουν αρνητικά τόσο την προσωπική όσο και την επαγγελματική ζωή των ασθενών. Με αποτέλεσμα στο άτομο και στο άμεσο Οικογενειακό του περιβάλλον να δημιουργούνται δύσκολες Κοινωνικοοικονομικές και Ψυχολογικές καταστάσεις.

Το Οικονομικό βάρος γίνεται για τα περισσότερα άτομα δυσβάστακτο, εξαιτίας της απαραίτητης για τη θεραπεία αγοράς φαρμάκων μερικών εκ των οποίων το κόστος είναι υψηλό, των τυχόν χειρουργικών επεμβάσεων, των αιματολογικών εξετάσεων, της φυσικοθεραπείας κλπ.

Οι βασανιστικοί πόνοι, οι εξωτερικές παραμορφώσεις, η όλο και μειωμένη ικανότητα διεκπεραίωσης των καθημερινών αναγκών δημιουργούν από τη μία άγχος, απαισιοδοξία για το μέλλον, ανασφάλεια, απογοήτευση, κατάθλιψη και από την άλλη προκαλούν διαταραχές μέσα στο Οικογενειακό αλλά και στο ευρύτερο Κοινωνικό περιβάλλον του ατόμου. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις εκείνες όπου κάποια άτομα δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, συνεπώς δημιουργείται εξάρτηση από άλλα άτομα και για τα πιο απλά πράγματα.

Επίσης μία άλλη ομάδα ατόμων με Ρευματικές Παθήσεις μπορεί να καθηλώνεται στο κρεβάτι ή στο τροχοκάθισμα και να αποκόπτεται τελείως από το Κοινωνικό σύνολο.

Σ' αυτό το σημείο δικαιολογημένα μπορεί ο καθένας από εμάς να αναρωτηθεί το κατά πόσον οι Ρευματοπαθείς μπορούν να ξεπεράσουν όλες αυτές τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν εξαιτίας των παθήσεων τους και να ζήσουν έτσι μία καλύτερη ποιότητα ζωής ;

Αυτός ο προβληματισμός μπορεί να απαντηθεί μόνο από τους ίδιους τους Ρευματοπαθείς, οι οποίοι καθημερινά ζούνε με αυτές τις αρνητικές καταστάσεις.

Μέσα όμως από προσωπικές μου συναντήσεις και συζητήσεις, με Ρευματοπαθή άτομα διαπιστώνω ότι στην αρχή όταν μάθουν από τον γιατρό τους ότι πάσχουν από κάποια μορφή Ρευματικής Παθήσεως, αμέσως πανικοβάλλονται, αρνούνται να αποδεκτού την πάθηση τους και να μπουν στη διαδικασία οποιασδήποτε Θεραπευτικής αγωγής γι' αυτήν την πάθηση. Το στάδιο αυτό της άρνησης μπορεί κανείς να πει ότι παρατηρείται πιο έντονα σε άτομα νεαρής ηλικίας.

Σιγά-σιγά όμως, βλέπουμε τα άτομα αυτά να δέχονται την πραγματικότητα και να αρχίζουν ένα μακροχρόνιο αγώνα ζωής. Συμβιβάζονται με την πάθηση τους και αγωνίζονται καθημερινά για να την καθηλώσουν και όχι να τους καθηλώσει αυτή.

Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις ατόμων Ρευματοπαθών που νιώθουν ότι δεν αντέχουν άλλο την κούραση και τους φρικτούς πόνους που τους προκαλούν αυτές οι παθήσεις, με αποτέλεσμα σταδιακά να κλείνονται στον εαυτό τους, να απομονώνονται από το Οικογενειακό και Κοινωνικό τους περιβάλλον και να παραδίδονται στην πάθηση τους.

Εδώ ακριβώς θα πρέπει να τονιστεί η σπουδαιότητα της ύπαρξης του Αντιρευματικού Συνδέσμου Κύπρου ο οποίος όπως έχουμε ήδη ακούσει προσπαθεί να στηρίξει, να απαμβλύνει και να επιλύσει τα διάφορα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Ρευματοπαθείς, μέσων κάποιων Προγραμμάτων και υπηρεσιών, όπως Φυσιοθεραπεία, Ηθική και Κοινωνικοοικονομική στήριξη, διαφώτιση του κοινού και μέσω της δημιουργίας του Κέντρου Στήριξης και Απασχόλησης των Ρευματοπαθών. Με το Κέντρο αυτό ο Σύνδεσμος μας θέλησε να δώσει ένα νέο νόημα στη ζωή των ανθρώπων αυτών, στηρίζοντας τους να ενταχθούν και πάλι στο Κοινωνικό σύνολο.

Μέσω των διαφόρων δραστηριοτήτων που λειτουργούν σ' αυτό όπως είναι η Χειροτεχνία, τα μαθήματα ζωγραφικής, η ομαδική γυμναστική, οι διάφορες συζητήσεις με τη Λειτουργό Κοινωνικής Υπηρεσίας κλπ., τα άτομα αναπτύσσουν δεξιότητες, αισθάνονται την ικανοποίηση της δημιουργίας, αποκτούν αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση, γνωρίζουν νέα άτομα με ίδιο ή και με διαφορετικό πρόβλημα.

Αυτό τους ενδυναμώνει και τους βοηθά να συνεχίσουν να ζουν με αισιοδοξία για το παρόν και για το μέλλον.

Χρειάζεται βέβαια και η στήριξη από το ευρύτερο Κοινωνικό σύνολο για να μπορέσουμε έτσι να επιτύχουμε ακόμη περισσότερα πράγματα που θα ενισχύσουν τα Ρευματοπαθή άτομα και θα τους προσφέρουν καλύτερη ποιότητα ζωής.

Σας ευχαριστώ που μας ακούσατε.

Αρχή